XÉT NGHIỆM VÀ CHẨN ĐOÁN
Chẩn đoán viêm mạch như thế nào?
Để chẩn đoán viêm mạch, bác sĩ sẽ hỏi bạn về triệu chứng và tiền sử bệnh rồi sẽ thăm khám lâm sàng kỹ lưỡng. Các xét nghiệm và thủ thuật được sử dụng để chẩn đoán viêm mạch bao gồm:
Xét nghiệm máu
. Các xét nghiệm máu giúp chẩn đoán viêm mạch bao gồm xét nghiệm đánh giá phản ứng viêm như tốc độ lắng máu và C-reactive protein (CRP). Xét nghiệm công thức máu sẽ cho biết bạn có bị thiếu máu không. Xét nghiệm tìm kháng thể – như là kháng bào tương bạch cầu đa nhân (antineutrophil cytoplasmic antibodies test) sẽ cho thấy hệ thống miễn dịch của bạn đang tấn công các tế bào khỏe mạnh trong cơ thể.
Xét nghiệm nước tiểu
: các bất thường như xuất hiện hồng cầu và protein lượng nhiều trong nước tiểu có thể là chỉ điểm của bệnh lý. Nếu viêm mạch đã ảnh hưởng đến thận, tiên lượng bệnh của bạn sẽ xấu hơn.
Xét nghiệm hình ảnh
: Bác sĩ có thể xác định liệu các động mạch lớn như động mạch chủ và các nhánh của nó có bị ảnh hưởng không nhờ các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn. Các phương pháp này bao gồm X-quang, siêu âm, chụp cắt lớp vi tính và chụp cộng hưởng từ .
Chụp mạch máu cản quang (động mạch đồ)
: Trong khi chụp mạch, một ống thông mềm, giống như một ống hút, được đưa vào trong lòng một động mạch hoặc tĩnh mạch lớn. Sau đó, một loại thuốc nhuộm đặc biệt (gọi là chất cản quang) sẽ được tiêm vào ống thông. Khi chất cản quang lấp đầy mạch máu sẽ tiến hành chụp X-quang. Các hình ảnh của hệ thống mạch máu có thể quan sát được trên kết quả chụp X-quang.
Lấy một đoạn mạch máu bị ảnh hưởng để làm xét nghiệm (còn gọi là sinh thiết)
. Thủ thuật để lấy một mẫu mô nhỏ (làm sinh thiết) của mạch máu hoặc cơ quan bị ảnh hưởng như da, thận, phổi và thần kinh sẽ giúp bác sĩ tìm các dấu hiệu của viêm mạch tại mô.
Điều trị viêm mạch như thế nào?
Điều trị đặc hiệu cho viêm mạch phụ thuộc vào thể loại, độ nặng của bệnh và tình trạng sức của bạn. Mặc dù một số loại viêm mạch có thể tự giới hạn và biến mất như ban xuất huyết Henoch – Schonlein, nhưng một số loại khác cần được điều trị.
Thuốc dùng để điều trị viêm mạch bao gồm:
Steroid để kiểm soát tình trạng viêm
. Corticosteroid tùy vào liều lượng dùng để điều trị cho nhiều loại viêm mạch như prednisone hoặc methylprednisolone (Medrol), để kiểm soát tình trạng viêm. Tác dụng phụ của corticoid có thể nghiêm trọng, đặc biệt khi dùng thuốc trong thời gian dài. Tác dụng phụ có thể bao gồm tăng cân, đái tháo đường và loãng xương. Bạn sẽ được kê toa liều steroid thấp nhất mà vẫn đủ để kiểm soát bệnh.
Thuốc để kiểm soát miễn dịch
. Trường hợp viêm mạch nặng hoặc không đáp ứng đầy đủ với corticosteroid có thể cần được điều trị bằng thuốc độc tế bào để tiêu diệt các tế bào miễn dịch gây ra phản ứng viêm. Nhóm thuốc này bao gồm azathioprine (Azasan, Imuran) và cyclophosphamide (Cytoxan). Một loại thuốc khác giúp làm ổn định các phản ứng viêm của hệ miễn dịch là rituximab (Rituxan). Thuốc này đã được phê chuẩn dùng chung với corticosteroid để điều trị viêm đa mạch trong bệnh u hạt Wegener và viêm nhiều mạch nhỏ (microscopic polyangiitis). Các nhà nghiên cứu cũng đã sử dụng thành công các loại thuốc làm thay đổi đáp ứng miễn dịch trong điều trị viêm mạch. Các loại thuốc đã được sử dụng nhưng vẫn còn đang tiếp tục được đánh giá bao gồm mycophenolate (Cellcept), infliximab (Remicade), adalimumab (Humira) và Anakinra (Kineret).